انواع چاي و دمنوش

انواع چاي و دمنوش

چاي از گياهاني است كه مي‌توان دم‌كرده آن را نوشيد، گياهان فراوان ديگري نيز هستند كه مي‌توانند در كنار چاي مصرف شوند و حتي برخي از مراجع پزشكي براي آنها فوايدي را ذكر كرده‌اند كه دستور دم كردن اين گياهان كم و بيش همانند دستور چاي است و حتي برخي از آنها به صورت كيسه‌اي (Tea bag) در بازار عرضه مي‌شوند، در ذيل به برخي از اين چاي‌ها اشاره مي‌شود.

چاي زنجبيل، چاي زمستاني

زنجبيل از قديم الايام مورد مصرف مردم ايران، هند و چين بوده است و امروزه به عنوان گياهي دوست‌داشتني مصرف مي‌شود زنجبيل تازه، شربت و چاي آن در بدن توليد گرما مي‌كند و بدين وسيله مواد سمي و زائد بدن را به صورت عرق از بدن خارج مي‌كند.

استفاده از چاي زنجبيل هضم را آسان و اثرات سودمندي را در رفع تهوع خواهد داشت و همچنين به عنوان درماني سنتي براي سرماخوردگي، گلودرد و آنفلوآنزا به كار مي‌رود و بهتر است براي رفع تندي اين چاي از برگ نعناع آسياب شده در اين چاي استفاده شود.

چاي به‌ليمو، مقوي معده

به‌ليمو (وربن)‌ برگ معطري است كه مانند چاي دم مي‌شود و اثر مقوي روي معده دارد و جهت دردهاي عصبي و پايين آوردن درجه حرارت بدن در بيماري‌ها بسيار مفيد است.

چاي بهار نارنج

دم‌كرده بهار نارنج تازه يا خشك نوشيدني معطري است كه اطباي قديم آن را براي قلب مفيد مي‌دانستند. اين گياه معطر به صورت دم‌كرده و به عنوان داروي ضدتشنج در بيماري‌هاي عصبي همانند هيستري، ضعف اعصاب و رفع سكسكه به كار مي‌رود و خواب‌آور، اشتهاآور و رفع تپش قلب است به همين دليل مصرف عرق و چاي آن به افرادي كه دچار بيماري‌هاي اعصاب يا قلبي‌اند توصيه مي‌شود.

چاي نعناع را خانم‌ها بنوشند

چاي نعناع يكي از پرطرفدارترين دمنوش‌هايي است كه به دليل طعم و مزه نشاط‌آورش مورد توجه است.

تحقيقات جديد پژوهشگران بيانگر اين است كه دم‌كرده اين گياه مي‌تواند تاثير بسزايي در كاهش رشد موهاي زايد زنان داشته باشد و اين در حالي است كه اين چاي مي‌‌تواند ميل جنسي را در مردان كاهش دهد.

چاي دارچين

شما مي‌توانيد با نوشيدن يك فنجان چاي دارچين تب را به سرعت پايين آورده همچنين دارچين بهترين دارو براي دردهاي عضلاني است و براي رفع درد به كار مي‌رود اثر آن آرام‌كننده و نشاط‌بخش است و باعث گشوده شدن رگ‌ها مي‌شود و در گردش خون اثري مثبت دارد و بدن را در مقابل امراض مصون نگه مي‌دارد و مي‌توان گفت اثر پني‌سيلين و آنتي‌بيوتيك را داراست، پس پيشنهاد مي‌شود اگر سرما خورديد يا ضعف شديد داشتيد، مصرف يك فنجان چاي دارچين را در روز فراموش نكنيد پس اگر چاي معمولي نيز مي‌نوشيد آن را با يك قطعه پوست دارچين به هم زنيد تا طعم چايتان را بهتر كند.

  پرشین وی

ریز یا درشت ؟ ؟...

توصیه مهم و ضروری: ( میوه های ریز انتخاب کنید)؟

دکتر آزاده مصرف زیاد کودهای شیمیایی را به دلیل میزان بالای کادمیوم و نیترات مضر می داند و می گوید: کادمیوم و نیترات سمومی هستند که در ۹۰ درصد از کودهای شیمیایی وجود دارند. نیترات پس از ورود به بافت میوه و سبزی و مصرف آنها در دستگاه گوارش تجمع پیدا می کند و عامل ایجاد تمام سرطان های دستگاه گوارش بخصوص معده و مری است.
از طرفی باعث طعم ناخوشایند میوه و سبزی می شود بطوری که پس از گاززدن سیب می بینید سریع کدر می شود. وی از دیگر مضرات نیترات به از بین رفتن خواص آنتی اکسیدان و ضد سرطانی میوه و سبزی اشاره می کند و می گوید: هر یک کیلوگرم میوه تازه باید ۵۰ میلی گرم نیترات داشته باشد و اگر مقدار آن بیش از این اندازه شود، مضر خواهد بود.
درشتی میوه ها به دلیل نیترات بالای آنها است بنابراین توصیه می شود در انتخاب میوه ها دقت شود و میوه های درشت را انتخاب نکرد. میوه های متوسط یا کوچک با رنگ روشن مناسب ترین هستند زیرا تیره بودن میوه نیز نشان دهنده نیترات بالای آن است. وی می افزاید: با این حال بدن مکانیزم دفاعی مهمی دارد که در برابر سموم وارد شده به آن دفاع می کند و باعث دفع سموم می شود ولی در صورتی که مواد مضر برای طولانی مدت وارد بدن شوند، می تواند اثرگذار باشد. همچنین زمینه ژنتیکی نامناسب فرد و استعداد وی به بیماری هایی از قبیل سرطان می تواند کمک کننده باشد به همین دلیل بیماری زایی سموم در افراد سالمی که شرایط بدنی مناسبی دارند کمتر است.

                                   
منبع :عطاری ابا 94

ادويه يا سم ؟

 ادويه يا سم ؟......

 ادويه يا سم؟   

سال‌هاست ايمني و سلامت افزودني‌هاي غذايي از رنگ‌هاي خوراكي گرفته تا شيرين‌كننده‌هاي مصنوعي زير سؤال رفته است. 

با اينكه محققان اعلام كرده‌اند كه جاي نگراني وجود ندارد و ميزان مواد تهديدكننده سلامت در اغلب غذاهاي ما بسيار ناچيز است، اما سال‌ها و حتي چندين دهه طول مي‌كشد تا حقيقت، خود را نشان دهد و هيچ وقت نمي‌توان كاملا مطمئن بود.  اين مقاله با توجه به جديدترين تحقيقات، اطلاعاتي درباره5 مورد از متداول‌ترين و پرمصرف‌ترين افزودني‌هاي غذايي كه اتفاقا بحث‌برانگيزترين هم هستند به شما ارائه مي‌كند.

  رنگ‌هاي مصنوعي  

رنگ‌هايي شيميايي‌اي هستند كه به خوراكي‌ها و نوشيدني‌ها اضافه مي‌شوند. بسياري از مواد غذايي عمل آوري شده، نوشيدني‌ها و چاشني‌ها، حاوي اين رنگ‌ها هستند.

كم‌اهميت‌ترين علت بحث‌برانگيز بودن رنگ‌هاي مصنوعي اين است كه دانشمندان احتمال مي‌دهند باعث بيش‌فعالي كودكان شوند. همچنين اين تصور وجود دارد كه رنگ زرد شماره 5 باعث تشديد علائم آسم مي‌شود. اين گذشته از تحقيقاتي است كه نشان مي‌دهد

برخي از اين رنگ‌ها باعث بروز سرطان در موش‌هاي آزمايشگاهي مي‌شود.  در سال 2007 مطالعه‌اي در كشور انگلستان كه در نشريه لانست منتشر شد نشان داد كه مصرف رنگ‌هاي مصنوعي و مواد نگهدارنده در غذا باعث افزايش بيش فعالي در كودكان مي‌شود. 

مونو سديم گلوتامات 

ظاهر اين ماده شبيه كريستال‌هاي نمك يا شكر است و به‌ خودي خود مزه ندارد اما ساير مزه‌ها را افزايش داده و طعم خوبي به‌وجود مي‌آورد. سيب زميني، سويا و خزه‌دريايي از موادي هستند كه به‌طور طبيعي حاوي گلوتامات هستند. بعضي دانشمندان معتقدند كه گلوتامات پنجمين طعمي است كه علاوه بر شوري، شيريني، ترشي و تلخي حس مي‌شود.   مونوسديم گلوتامات به‌عنوان افزودني در بسياري از خوراكي‌ها استفاده مي‌شود. بسياري از مردم نسبت به اين ماده واكنش بدي نشان مي‌دهند و از آن به‌عنوان سندرم رستوران چيني ياد مي‌كنند و مدعي‌اند بعد از مصرف غذاي چيني احساس ناخوشي مي‌كنند.  تنها راه چاره آن است كه اين افراد از مصرف آن اجتناب كنند. روي برچسب خوراكي‌ها اين ماده با همان نام اختصاري  يا تحت عنوان پروتئين هيدروليزشده سويا و يا مخمر اتوليز شده ذكر مي‌شود.

   آسپارتام

  يك شيرين‌كننده مصنوعي است و از زماني كه در سال 1981 به صنايع غذايي راه باز كرده نگراني‌هايي را براي سلامت انسان به همراه داشته است. جديدترين مورد كه باعث نگراني شده است احتمال بروز سرطان در پي مصرف اين ماده است. گزارش‌هايي وجود دارد كه نشان مي‌دهد آسپارتام باعث تشنج، سردرد، اختلالات خلقي و كاهش عملكرد ذهني مي‌شود. در مطالعه‌اي كه در سال 2005 انجام شده مواردي از لوسمي و لنفوم (نوعي سرطان خون ) در موش‌ها در پي مصرف اين ماده گزارش شده است. حتي در مطالعه‌اي كه در سال 1996 انجام شد افزايش ميزان تومور مغزي را در آمريكا به آن نسبت دادند.  مطالعات زيادي روي انسان و موش انجام شده تا تاثيرات احتمالي آسپارتام بررسي شود. عمده اين مطالعات نشان مي‌دهد مواردي مثل سردرد، تشنج، مشكلات ذهني و هيجاني در اثر مصرف آسپارتام رخ نمي‌دهد حتي اگر دوز آن چندين برابر بالاتراز مصرف معمولي باشد. مطالعات گسترده همه گير شناسي رابطه‌اي بين اين ماده و سرطان نشان نمي‌دهد.   در يك مطالعه كه روي 500 نفر و با مسئوليت مؤسسه ملي سرطان انجام شد افرادي كه نوشيدني‌هاي حاوي آسپارتام مصرف مي‌كردند با آنهايي كه مصرف نمي‌كردند مقايسه شدند.

در افرادي كه حتي مقادير زيادي نوشيدني حاوي آسپارتام مصرف مي‌كردند خطر لنفوم، لوسمي و تومور مغزي افزايش نيافت. دكتر براكت سخنگوي انجمن توليد‌كنندگان خواربار در واشنگتن معتقد است كه سه دهه تحقيقات نشان داده مصرف آسپارتام ايمن است و امروزه در بيش از 100 كشور جهان مصرف آن مورد تاييد قرار گرفته است. ضمنا سازمان دارو و غذاي آمريكا امنيت آسپارتام را طي دوره 23 ساله، 26 بار تاييد كرده كه آخرين آن در سال 2007 بوده است. 

  بنزوات سديم

  اين افزودني غذايي به‌صورت نگهدارنده مصرف مي‌شود و در بسياري از غذاها و نوشيدني‌هاي عمل آوري شده به‌كار مي‌رود. اين شك وجود داشت كه اين ماده باعث بيش فعالي در كودكان مي‌شود. ممكن است بنزوات سديم به‌كار رفته در بعضي نوشيدني‌ها با ويتامين «ث» افزوده‌شده واكنش نشان دهد و بنزن توليد كند كه يك ماده سرطان‌زاست.   در سال 2006 و 2007 سازمان دارو و غذاي آمريكا نمونه‌هايي را از تقريبا 200 نوشيدني كه در فروشگاه‌هاي مختلف وجود داشته و حاوي اين ماده و ويتامين ث بودند مورد بررسي قرار داد. 4 نوشيدني حاوي مقاديري بنزن وراي استانداردهاي مربوطه بودند كه بعدها اصلاح شدند. اين ماده روي برچسب مواد خوراكي تحت همين نام قيد مي‌شود.

  نيترات سديم 

اين ماده افزودني در گوشت به‌كار مي‌رود و در سوسيس و گوشت‌هاي كنسروي مصرف دارد. اين تئوري وجود دارد كه نيترات سديم اگر زياده از حد مصرف شود باعث سرطان معده مي‌شود.

شواهدي وجود دارد كه نشان مي‌دهد اين ماده عامل موارد بسياري از سرطان‌هاي معده بوده است.   از بعد از حدود سال 1930 در كشور آمريكا مردم مصرف گوشت تازه را افزايش و مصرف گوشت‌هاي عمل آوري شده را كاهش دادند. ضمنا توليد‌كنندگان صنايع غذايي مصرف آن‌ را در فرآورده‌هاي گوشتي كمتر كردند. بعد از اين اقدامات مرگ و مير ناشي از سرطان معده به‌طور چشمگيري كاهش يافت. البته هنوز در مورد مصرف اين ماده جاي سؤال و بحث بسيار است. نيترات سديم تحت همين نام روي برچسب غذايي قيد مي‌شود

ایران مانیا

 

رنگ هاي شفا بخش رنگین کمان

رنگین کمان  رنگهای شفا بخش

آيا تا کنون به زندگي بدون رنگ انديشيده ايد؟ چه تصوري از طبيعت بي رنگ داريد؟زندگي و طبيعت به هر صورت زيباست اما رنگ به جز زيبايي و جلا ، داراي انرژي هاي روح بخش، طرب انگيز و جا نفزا نيز هست.
خداوند همه چيز را از خاک آفريد اما هستي را به رنگ هاي زيبا مزين نمود تا انسان ها شادي و آرامش يابند. رنگ  قدرت ويژه اي براي شفاي روح و جسم ما انسان ها دارد. امروزه با کمک علم روانشناسي رنگ ها به بسياري از خصوصيات فردي و تاثير هر رنگ در روحيات و شخصيت انسان ها پي برده اند. با استفاده از اصلي و مکمل، با   شفا بخشيدن و بازگشت سلا مت و ايجاد توازن روحي را برقرار مي سازند. در شفا بخشي با رنگ، طرق گوناگوني وجود دارد. شما مي توانيد رنگ مورد نياز را به صورت يک هاله يا لا يه محافظ پيرامون خود با عضو بيمار خود تجسم کنيد. مي توانيد هوايي با رنگ مورد نياز را استنشاق کنيد و همه حواس خود را بر بهبود متمرکز کنيد يا از راه خوردن خوراکي هاي رنگي، گوهر يا بلوري با رنگ مناسب به سلا متي، نشاط و آرامش دست يابيد.

قرمز:

رنگ محرک و هيجان آور است. باعث ترشح آدرنالين شده و جريان گردش خودن را سرعت مي بخشد و نيروي حيات از بين رفته را تجديد مي کند. قدرت عضلا ني افراد در زير نور قرمز در مقايسه با نوري آرامش بخش تا پنجاه درصد افزايش مي يابد اگر از کار روزانه خسته ايد، دوره نقاهت را مي گذرانيد و کم اشتها و سست و کاهل شده ايد، از رنگ قرمز استفاده کنيد. خوراکي هاي قرمز شامل: گوشت، چغندر، انگور، گوجه فرنگي و تمامي ميوه هايي که پوست قرمز دارند، هست. بلور: لعل قرمز  بهتر است و به کمر آويزان شود چون ممکن است سردرد و سرگيجه بياورد.

نارنجي:

رنگي است که احساس رضايت و سرزندگي را در انسان ايجاد مي کند.

اين رنگ لوزالمعده، طحال و شش ها را تقويت مي کند، بنابراين باعث برطرف شدن برونشيت، آسم، آنفلوانزا و سرماخوردگي است. تحريک کننده    و نيرو دهنده است و به پوست شادابي مي بخشد. خوراکي هاي نارنجي شامل: پرتقال، هويج، کدو، ذرت شيرين و زرد آلو است. بلور: چشم ببر (قدرت و تحمل و جرات مي دهد).

زرد:

رنگ روح بخش و محرک ذهن است، که روحيه را بالا  مي برد و مي تواند افسردگي را برطرف کند. اين رنگ اساسا بردستگاه اعصاب موثر است، نيروي عضلا ني را تقويت مي کند. مي توان براي رفع يبوست، نفخ شکم، سو»هاضمه و تپش قلب از آن استفاده کرد، اما به هر حال لا زم است با احتياط مصرف شود چون مقدار زياد آن باعث بروز اسهال مي شود. خوراکي هاي زرد شامل: کره، زرده تخم مرغ، گريپ فروت، خربزه و ميوه هايي با پوست زرد است.

بلور: کوارتزليمويي رنگ (کمک به تمرکز حواس و کاهش نگراني).

 سبز:

رنگي هماهنگ کننده و شفا دهنده و نيرو بخشي طبيعي است. اضطراب و تنش هاي عصبي را از بين مي برد و غده هيپوفيز را تحريک مي کند. سبز ملا يم به رفع سردرد کمک مي کند.اين رنگ يکي از آرامش بخش ترين رنگ ها براي چشم انسان است و در شفا بخشي با رنگ  بيشترين مورد استفاده را دارد و هميشه جزو رنگ هاي باروري محسوب شده است. سبز، رنگ زندگي و سلا متي است. خوراکي سبز شامل تمامي ميوه ها و سبزي هاي سبزرنگ است.

بلور: يشم سبز (عشق  وخرد مي دهد) و کهر باي سبز (استقلا ل و افکار بزرگ مي دهد):

آبي:

رنگي است که خاصيت ضد عفوني کننده دارد و قابض است.

آبي، رنگ آرامش بخش و تسکين دهنده است و براي رفع هر نوع تب و آماس از آن استفاده مي شود. زيرا اثر خنک کننده دارد، اشتها را از بين مي برد، براي سرماخوردگي و گلو درد و گواتر مفيد است، همچنين براي بريدگي، خراش، سوختگي و روماتيسم کارايي دارد. خوراکي هاي آبي شامل: بلوبري (ميوه اي از خانواده تمشک) و آلو است. بلور: سوداليت (به ابراز وجود شخص کمک مي کند) آزوريت (آگاهي معنوي را افزايش مي دهد).

نيلي:

خاصيت خنک کننده دارد و در سطوح جسمي و روحي و احساسي از آن استفاده مي شود. اين رنگ خونريزي را کاهش مي دهد و معمولا  براي مشکلا ت گوش و حلق و بيني از آن استفاده مي کنند.

خوراکي هاي نيلي شامل: انگور، آلوسياه و شاه توت است.
بلور: سنگ لا جورد (به معنويت کمک مي کند) فلوريت (بعد از آشفتگي احساسي دوباره بدن را به حالت اوليه بر مي گرداند).

بنفش:

در بالا ترين سطوح کارايي دارد و براي رفع تنش هاي عصبي و افسردگي بسيار مفيد است. در معالجه بيخوابي و مشکلا ت بينايي و نابساماني هاي ذهني اثر مطلوب به جا مي گذارد.

خوراکي هاي بنفش شامل: بادنجان، انگور، شاه توت، کلم بنفش است. بلور: يا قوت کبود (پشتيباني مقتدر) فلوريت بنفش (باعث برقراري تعادل بدن و آگاهي معنوي مي شود).
همچنين شما مي توانيد به آب، با رنگي که لا زم داريد انرژي بدهيد. براي اين کار کافي است آب را در ليوان رنگي (رنگ مورد نياز) بريزيد و آن را چهار ساعت کنار پنجره يا در محلي زير نور خورشيد قرار دهيد. اگر آب اين ليوان را در يخچال نگه داريد به مدت دو هفته خاصيت خود را حفظ مي کند. اگر ليوان رنگي نداريد شيشه اي رنگي بين ظرف و منبع نور قرار دهيد. اين آب نيروزا مي توان نوشيد و براي شست و شو به کار برد. 

حاجیه فتحی مردمسالاری

هشدار ... هشدار ...

هشدار درباره مصرف تنقلات رنگی

بسته‌های خوراکی و تنقلات، غذاهای آماده و همه آن چیزهایی که این روزها می‌شود از سوپرمارکت‌ها خرید و خیلی زود و سریع خورد، هر کدام از این ها ممکن است کودک شما را بیش فعال، پرخاشگر یا کم تمرکز کند.

این یافته جدید محققان انگلیسی در دانشگاه ساوت‌همپتون است که البته هنوز گزارش آن در یک نشریه علمی منتشر نشده‌است.

پیش از این، محققان در همین دانشگاه، سعی کرده‌ بودند اثر خوراکی‌های با رنگ مصنوعی را با اثر حذف این خوراکی‌ها مقایسه کنند و نتیجه‌گیری آنها این بود که وقتی کودکان آبمیوه با رنگ مصنوعی می‌نوشند، بیشتر احتمال دارد که «بیش‌فعال» شوند.

رنگ‌های مصنوعی موجود در خوراکی های رنگی، می‌تواند زمینه اختلالات رفتاری مانند بیش فعالی و پرخاشگری را در کودکان به وجود آورد.

بی‌بی‌سی گزارش داده‌است این بار این گروه تحقیقاتی، اثر این رنگ‌های مصنوعی را مستقیما روی گروه‌هایی از بچه‌های 3 ساله و 8 ساله بررسی کرده‌اند. از جزئیات این مطالعه، فعلا همین قدر می‌دانیم که مقدار رنگ مصرفی بچه‌ها به صورت معمول تخمین زده شده و همان به شکل آزمایشی به این بچه‌ها داده شده‌ است.

نتیجه، تایید مطالعه قبلی است و به این ترتیب می‌توان با اطمینان بالایی گفت وجود این نوع رنگ‌ها می‌تواند زمینه اختلالات رفتاری مانند بیش فعالی و پرخاشگری را به وجود آورد.

هنوز نتایج این مطالعه از سوی مقامات رسمی انگلستان یا مقامات بین‌المللی تایید یا رد نشده‌است.

اداره استانداردهای غذایی انگلستان اعلام کرده‌است قبل از پذیرفته شدن مقاله این محققان در یک نشریه علمی معتبر، هیچ قضاوتی در مورد آن نخواهد کرد و طبعا هیچ تصمیمی هم درباره ممنوع کردن استفاده از رنگ‌های مصنوعی در مواد غذایی گرفته نخواهد شد.

با این حال محققان مستقل در انگلستان، با انتشار فهرست رنگ‌های مصنوعی خوراکی که این گروه تحقیقاتی روی آن کار کرده و زیان‌های آن را معرفی کرده، موافقند. آنها می‌گویند درست است که هنوز این یافته‌ها در هیچ نشریه علمی چاپ نشده و این یافته‌ها از سوی دانشمندان دیگر ارزیابی و صحت آن تایید نشده، اما والدین می‌توانند با حذف این گونه خوراکی ها و نیز استفاده بیشتر از مواد غذایی و خوراکی‌های خانگی، سلامت رفتاری کودک خود را تا حد زیادی تامین کنند.

به ویژه این که حذف این خوراکی‌های «رنگ‌شده»، هیچ کمبودی در بچه‌ها ایجاد نمی‌کند، چون خوراکی‌های با رنگ مصنوعی، عموما ارزش تغذیه‌ای خاصی ندارند.

یک فایده مهم دیگر این نوع تحقیقات آن است که پدر و مادرها را تشویق می‌کند موقع خرید خوراکی های رنگارنگ، نگاهی هم به جدول اطلاعات تغذیه‌ای و نیز «مواد تشکیل‌دهنده» آن روی بسته بیندازند. به این ترتیب اولین قدم را برای نزدیک شدن به یک برنامه غذایی سالم، برای خود و کودکانشان، برداشته‌اند.

فرنوش صفوی‌فر تبیان نت

خوراكي هايي ارزان و غيرمفيد

خوراكي هايي ارزان و غيرمفيد

تنقلات جديد علاوه بر آنكه ذائقه ايرانيان را تغيير داده، براي سلامتي آنان نيز چندان سودمند نيست

هزينه كردن براي آن، پول دور ريختن است. اين توصيه بيشتر والدين به بچه ها براي پرهيز از خريدن اين نوع خوراكي هاست. توصيه اي كه بچه ها آن را ناديده مي گيرند. از زمان ورود اين خوراكي ها به ايران، حدود سي سال يا كمي بيشتر مي گذرد. از آن زمان تا كنون از پرطرفدارترين تنقلات و خوراكي ها بوده و هستند و بدين ترتيب شكل جديدي از تنقلات، به سبد مصرف ايرانيان راه يافت.
ريشه واژه تنقلات به نقل مي رسد كه يك شيريني ايراني است و از شيره قند يا شكر تهيه مي شود و از گلاب و بيدمشك هم براي خوش طعم كردن آن استفاده مي شود، اما اين واژه دايره اي وسيع از انواع آجيل ها، شيريني جات، ميوه هاي خشك شده، بستني ها و همچنين خوردني هاي ترش مزه را دربر مي گيرد.
از واژه هله هوله هم گاه در كنار تنقلات استفاده مي شود كه البته معني خاصي ندارد و بيشتر در مورد خوراكي هاي پست و بي فايده به كار مي رود.
اسنك ها و چيپس ها، همان هله هوله ها يا تنقلات نسبتا جديد هستند. اولين اسنك مشهور ايراني كه توسط يك كارخانه توليد تنقلات خوراكي عرضه شد با شكل جديد و طعمي كه داشت پفك نمكي نام گرفت. خوردني پف كرده اي كه ته مزه نمكي داشت و با رنگ نارنجي درخشانش، زير دندان با صداي اشتهابرانگيزي خرد مي شد.
اين خوراكي خيلي زود همه گير شد و چنان در يادها ماند كه سالها بعد هم وقتي اسنك هاي جديد با طرح و مشخصات جديدتر وارد بازار شدند، مردم همان لفظ پفك را براي آن به كار مي بردند.
بسته بندي هاي بالش مانند با انواع و اقسام رنگ هايي كه به چشم مي آيد. نوعي خوراكي با شكل و شمايل عجيب و جديد و رنگي درخشان مثل شب نماها و مزه اي شور كه با توجه به شور بودن آجيل ايراني، براي مردم آشنا و خوشايند است و صداي خرد شدنش زير دندان، اطرافيان را به اشتها مي اندازد و به علاوه، قيمت نسبتا ناچيزي دارد كه باعث مي شود بسيار مورد توجه كودكان و حتي بزرگترها قرار گيرد.
همه جذابيت هاي اين خوراكي باعث شده در دهه اخير كارخانه هاي بسياري فعاليت شان را بر توليد اسنك هاي پنيري متمركز وانواع و اقسام گوناگوني از آن را روانه بازار كنند.
اسنك هايي مختلف در بسته بندي هاي پرزرق وبرق كه بازار خوراكي ها را قرق كرده اند.
مهمترين طرفداران اين خوراكي، كودكان هستند، به همين خاطر مدتي است كه نظر متخصصان تغذيه و نهادهايي همچون وزارت بهداشت و درمان به موضوع اسنك ها و تاثيرات آن بر روي كودكان موردتوجه قرار گرفته است.
در پشت بسته اسنك ها نوشته شده كه آنها فاقد ارزش غذايي هستند و مصرف شان براي كودكان زير دو سال ممنوع است. توصيه هميشگي كارشناسان تغذيه در رسانه ها همواره بر نفي مصرف اين نوع خوراكي يا حداقل مصرف بسيار اندك آن بوده و به ظاهر موضوع آنقدر جدي است كه توليدكنندگان مجبور شده اند توصيه هايي ضد محصولشان در پشت بسته بندي آن درج كنند.
مواد تشكيل دهنده اسنك ها، پودر ذرت، روغن نباتي، پودر پنير، شير خشك و البته نمك و رنگ هاي خوراكي است كه دو مورد آخر بيشتر مورد اتهام هستند. رنگ هاي خوراكي هميشه متهم به سرطان زايي بوده اند و نمك زياد هم مضر است، زيرا به علت دارا بودن سديم، باعث باقي ماندن آب در بافت هاي بدن مي شود و فشار خون فرد را بالا مي برد. بسياري، اين اسنك ها را متهم مي كنند كه خاصيت شورپسندي را در نسل ها تقويت كرده و به همين دليل است كه اكنون بسياري از بچه ها پاي سفره قبل از چشيدن غذا دنبال نمكدان مي گردند و حتي بعضي كارشناسان پا را فراتر گذاشته اند و اين خوراكي نمكي را مسبب كوتاهي قد نسل جديد ايراني ها مي دانند، زيرا كه جاي بسياري از خوردني ها و نوشيدني هاي مفيد نظير شير را گرفته است. علاوه بر اينها اسنك ها باعث فساد دندان ها، يبوست و ايجاد ناراحتي هاي معده مي شوند.
در جداول ارزش غذايي، هر ده عدد پفك داراي 8 كالري انرژي است كه بسيار ناچيز است و به نظر در مقابل ضررهاي ادعايي كارشناسان تغذيه به چشم نمي آيد.
در گذشته پفك ها در بسته هاي كوچك 30 گرمي عرضه مي شد، اما اكنون عرضه اغلب آنها در بسته هاي 100گرمي صورت مي گيرد و اين محصول با قيمت متوسط 200 الي 250 تومان روانه بازار مي شود كه امروزه مبلغ ناچيزي محسوب مي شود.
چيپس ها هم سابقه اي همپاي اسنك ها در ذائقه غذايي مردم كشورمان دارند. اصطلاح چيپس به طور عام به ورقه هاي نازك سيب زميني سرخ شده گفته مي شود كه باز مانند اسنك ها حاوي مقدار زيادي نمك هستند و البته گذشته از آن پاي مقداري روغن نيز به ميان مي آيد كه در بافت هاي برشته سيب زميني جا خوش كرده و همين موضوع مورد توجه كارشناسان تغذيه قرار گرفته كه وجود اين روغن ها را بسيار مضرتر از نمك طعم دهنده آن مي دانند.
چيپس سيب زميني ابتدا در بسته هاي پلاستيكي شفاف مستطيل شكل در بازار مواد خوراكي ايران ديده شد كه در دو سايز كوچك و بزرگ عرضه مي شد.
اين نوع عرضه تا مدت ها ادامه داشت تا اينكه در همان زمان كه توليد اسنك هاي جديد در كارخانه ها رونق گرفته بود، عرضه چيپس ها در طعم ها و البته بسته بندي هاي شكيل تر انجام گرفت. تغيير بسته بندي بي ارتباط به اخطار نهادهاي كنترل كننده مواد غذايي نبود زيرا با توجه به استفاده از مقدار زيادي روغن در تهيه چيپس، اين ماده غذايي مي بايست دور از نور خورشيد قرار مي گرفت تا مواد مضر موجود در روغن آن آزاد نشود و به همين دليل بسته بندهاي شيك و عايق نور، جاي پلاستيك شفافي كه زماني به كار مي رفت را گرفت و البته اين دفعه براي تغيير ذائقه با طعم هاي گوناگوني از قبيل سركه، فلفل، سير، پياز، جعفري، ليمو، كچاب و ... وارد بازار شد.
چيپس اعم از ساده يا طعم دار همراه طعم دهنده هاي ديگر همچون ماست و سس گوجه فرنگي مصرف مي شود.
در جداول، ارزش غذايي هر صد گرم چيپس 510 كالري انرژي، 6 گرم پروتئين، 60 گرم كربوهيدرات و 21/0 ميلي گرم ويتامين ب درج شده است. بسته ها عمدتا 200 گرمي بوده و با قيمتي حدود 300 تومان عرضه مي شود.
براي پي بردن به ارزش غذايي يك بسته چيپس بايد اعداد ذكر شده بالا را دو برابر كرد. كارشناسان تغذيه، اين خوراكي را به خاطر روغن زياد آن مضر مي دانند، مخصوصا اينكه اين روغن مدت زيادي با حرارت بالا براي طبخ مقدار زيادي سيب زميني مورد استفاده قرار مي گيرد و به همين خاطر مواد سمي و مضر آن آزاد شده و در بافت هاي برشته سيب زميني ورقه شده بر جا مي ماند.
سيب زميني سرخ شده يا همان چيپس دشمن سرسخت آن هايي است كه رژيم غذايي دارند و بايد مواد كم كالري مصرف كنند.
عادت به مصرف چيپس در زمان نه چندان طولاني باعث افزايش وزن و چاقي هم مي شود. مقايسه قيمت يك بسته 100 گرمي اسنك و همان مقدار آجيل نشان مي دهد كه آجيل قيمتي تقريبا چهار برابر اسنك دارد. شايد در نگاه اول فكر كنيم بهتر است در هنگام تماشاي يك فيلم سينمايي بسته اي اسنك بخوريم تا يك مشت آجيل و در ازاي هر صد گرم ، 600 تومان پول پس انداز كنيم.

ولي اگر فكر كنيم در قبال مصرف اسنك ها در درازمدت ممكن است دچار فساد دندان شده و مجبور شويم براي هر دندان بين 10 تا 100 هزار تومان هزينه كنيم يا زخم معده بگيريم و حداقل 5 هزار تومان ويزيت دكتر بدهيم و چند هزار تومان هم بابت داروها ... و دچار فشار خون شويم و بچه هايمان كوتاه قد شوند و ... حتما ترجيح مي دهيم با مقداري پول بيشتر كمي آجيل تهيه كنيم و به جاي اسنك، پسته و بادام و نخودچي و كشمش بخوريم كه هم لذيذتر هستند و هم مفيدتر.

همشهری آنلاین

قوانين مواد خوراكي آشاميدني ، آرايشي و بهداشتي

ماده يكداراي 5 بند بشرح ذيل مي‌باشد :

بند 1 عرضه يا فروش جنس بجاي جنس ديگر

مواد تخلف :

1- اختلاط چاي خارجي و ايراني ، خارج كردن انواع چاي بسته‌بندي شده از بسته و اختلاط آنها با يكديگر ، مخلوط كردن چاي قلم با چاي خاكه و شكسته و در نهايت عرضه آنها بصورت فله تحت عنوان چاي صندوقي با مارك معين بدون سوء‌استفاده اقتصادي بمنظور بازاريابي و سهولت عرضه .

2- عرضه محصولات و فراوده‌هاي غذايي تقلبي بدون اضافه كردن مواد خارجي به محصول مانند رنگ كردن خامه با كلاله زعفران و عرضه آن تحت عنوان زعفران سرگل .

3- عرضه محصولات كارخانجات و يا كارگاههاي مختلف به جاي يكديگر از طريق جابجايي مانند ظروف 700 كيلوگرمي رب ، پنير ، روغن ، بسته‌هاي 5 كيلوگرمي ماكاروني ، پاكتهاي 5-3 كيلوئي شكلات ، تافي ، بن بن ، بيسكويت ، سويا ، شكر ، قند و موارد مشابه.

4- عرضه گوشت گاو به جاي گوشت گوسفند در كبابي ، چلوكبابيها و آشپزخانه‌ها .

5- عرضه انواع برنج بجاي يكديگر در فروشندگي ها ، چلوكبابيها و آشپزخانه‌ها .

6- اختلاط محصولات درجه 2 و 3 به انواع درجه يك و عرضه آنها تحت عنوان محصول مرغوب مانند انواع غلات ، حبوبات ، ميوه‌جات ، ترشيجات ، تنقلات ، خرما ، انجير و غيره .

7- عرضه انواع نان ماشيني بجاي دست‌پز تنوري .

8- عرضه عسل زمستاني به جاي عسل بهاره و تابستانه .

9- عرضه شيريني‌هاي آردي بجاي شيريني‌هاي برنجي و نخودي در قناديها .

10- مخلوط كردن انواع آجيل نامرغوب ، كهنه ، پر نمك با آجيل تازه و مرغوب و عرضه آن تحت عنوان محصول مرغوب .

11- استفاده از مرباي دست‌ساز بجاي مارمالاد كارخانه‌اي در قناديها با توجه به بهداشت و ارزش تغذيه‌اي بالا نوع كارخانه‌اغي .

12- استفاده از شير چرخ كرده در تهيه بستني بدون توضيح به مشتري .

13- استفاده از مواد معطر شيميايي بجاي گلاب در تهيه بستني .

14- اختلاط پسته ، بادام زميني ، تخمه و نخود و تهيه آجيل مخلوط به منظور مخلوط كردن انواع كهنه ، آفت زده و پر نمك با يكديگر و با سوءاستفاده از عدم توان تشخيص مشتري بهنگام خريد .

15- اختلاط روغن گوشت و يا استخوان با روغن مصرفي در چلوكبابي‌ها و آشپزخانه‌ها

16- اختلاط گوشتهاي فاقد مهر كشتارگاه (لاشه‌هاي كاردي دامهاي مريض ، صدمه ديده و يا مرده) و همچنين استفاده از ضايعات امعاء و احشاء ، كله پاچه در تهيه انواع غذاها بخصوص كباب كوبيده ، همبرگر دست‌ساز

17- افزورن خون لخته شده به گوشت پرچربي كباب كوبيده بمنظور خوش رويتي و مخفي كردن مقدار چربي سيخ كباب

18- افزورن نمكهاي غير تصفيه ، سماق رنگي تقلبي ، گل كاجيره و يا رنگ خوراكي به زردچوبه و زعفران كه در تهيه مرغ ، جوجه كباب و سرخ‌كردن سيب زميني بكار مي‌رود (در واحدهاي مربوط)

19- افزورن كره ، مربا و پنيرهاي پس‌مانده غذا به محصولات تازه ، در اماكن بين‌راهي و موارد مشابه

20- افزودن كباب برگ و جوجه كباب نيم پز باقيمانده به محصول تازه در تالارها بخصوص بهنگامي كه با كمبود غذا و آمار اضافي مواجه مي‌شوند

21- افزودن آبليموي تقلبي و يا تاريخ گذشته و دست‌ساز به آبليموي مورد مصرف در رستورانها

22- افزودن سالادهاي كهنه ، خيارشورهاي كپك زده ، رب فله ، نوشابه گرم بمنظور كاهش اشتها ، مخفي كردن كباب ، جوجه كباب و مرغ در زير برنج بهنگام سرو غذا به منظور صرفه‌جويي در مصرف برنج و عدم رويت رنگ كباب و همچنين مخلوط شدن بو‌هاي مختلف غذا در يكديگر از ديگر موارد تقلبات است كه بازرس بهداشت به آن توجه مي‌كند و براي برخورد و جلوگيري از ادامه تخلف نياز به آموزش همگاني و همكاري مصرف مصرف‌كننده دارد .

23- اضافه كردن آب به لاشه مرغ در كشتارگاههاي فاقد تونل انجماد

24- اضافه كردن خاك و گل به سيب زميني و پياز توسط كشاورز و عرضه غيراصولي آن توسط فروشنده

25- اضافه كردن سيب‌هاي كال نگهداري شده در مزارع به سيب‌هاي سردخانه‌اي در سردخانه‌ها و يا ميادين بار بخصوص در ايام شب عيد .

26- اضافه كردن گوجه فرنگي ، سيب درختي كال ، آفت زده و يا صدمه‌ديده غير قابل شستشو به محصول سالم (ماده اوليه) در كارخانجات تهيه رب و تهيه لواشك بعلت عدم كنترل و تعريف ماده اوليه ، بعنوان مثال سيلو كردن 70 تن سيب به ارتفاع 7 تا 10 متر روي هم ، حمل و تخليه سيب توسط كاميونهاي كمپرسي معمولي و در نتيجه صدمه ديدن پوست محافظ سيب و آغشتگي آن به قارچ‌ها ، كپك‌ها ، گل و خاك كشاورزي كه اين محصول قابل شستشو سورت نمي‌باشد . (بعلاوه اگر مسئول فني خط سورت اشراف داشته باشد خط سورت بعضي از كارخانجات در ارتفاع حدود 2 متري قرار گرفته كه از ديد مسئول فني محفوظ است .)

27- اضافه كردن پساب شستشو به دوش‌هاي شستشو ، در كارخانجاتي كه با كمبود آب مواجه هستند از اين طريق مقدار قابل توجهي املاح و سموم كشاورزي و يا ساير مواد شيميايي را مي‌توانند وارد چرخه غذايي نمايند .

28- اضافه كردن باروت و ساير ذرات باقيمانده مواد انفجاري و ساير ناخالصيها به نمك‌هاي خوراكي بدون شستشو در كارخانجات توليدي نمك بسته‌بندي خوراكي

29- افزودن روغن پيه و دنبه جمع‌آوري شده از بازار به خمير همبرگر در كارخانجات

30- افزودن سويا ، پودر يخ ، نمك ، نان خشك ، نشاسته و آرد اضافي به خمير سوسيس و كالباس معمولي

31- افزودن پنيرهاي برگشتي از بازار به خط توليد پنير پيتزا بدون آزمايش و كنترل سم آفلاتوكسين

32- افزودن روغن نباتي هيدروژنه به كره و يا روغن زرد

33- افزودن آب به كره

34- عرضه بادام خاكي با پوست بدون دستيابي به سيستم خاك گيري از كپسول در كارگاههاي توليدي آجيل

بند 3 عدم رعايت استاندارد و فرمول ساخت

در خصوص محصولاتي كه نياز به فرمول ساخت دارند مانند فرآورده‌هاي گوشتي سوسيس ، كالباس و همبرگر و ... انواع سس‌هاي مايونز و كچاپ و تنقلاتي از قبيل بيسكويت ، ويفر ، شكلات ، كيك و ... بايستي ذكر كرد عدم رعايت استانداردها باعث افت كيفيت ماده غذايي و مدت زمان ماندگاري مي‌گردد . همچنين در خصوص فرآورده‌هاي گوشتي بر اساس تعريف استاندارد ، ميزان گوشت ، چربي و ساير افزودني‌ها هر نوع سوسيس و كالباس با يكديگر تفاوت مي‌كند كه عدم رعايت هر كدام از اينها مي تواند نوعي تقلب در موادغذايي محسوب شود چرا كه سوسيس با درصد گوشت استاندارد 55% با درصد گوشتي معادل 35 % واقعي به بازار عرضه شده است .

در خصوص محصولاتي كه نياز به فرمول ساخت ندارند و عبارتند از كارگاههاي شيريني‌‌پزي ، آجيل‌پزي ، ماست‌بندي و توليدكنندگان انواع نان كه بعنوان مثال نان يك غذاي پايه و اصلي بوده و تقريبا تمام افراد جامعه بطور مستقيم و غيرمستقيم و روزانه از آن تغذيه مي‌كنند بايستي ذكر كرد كه همه ما نقش گروه ويتامين B را در متابوليسم نشاسته مي‌دانيم از طرفي كشتهاي مكرر بدون آيش كيفيت گندم را بگونه‌اي پايين آورده است كه بدون اختلاط چند واريته گندم و تنظيم ميزان گلوتن ، و كنترل دما و زمان تخمير و پخت امكان دستيابي به يك نان ماكول ، غير ممكن است . سبوس‌گيري بيش از حد از گندم ميزان فيتاتها را نيز از چرخه غذايي كاهش داده در حاليكه براي اكثر دانشمندان علوم تغذيه يكي از راههاي مبارزه با اكسيدانها در اين چرخه حضور فيتاتها مي‌باشد كاهش حالت الاستيسيته خمير بعلت پايين بودن كيفيت آرد نانوا را مجبور به مصرف بيش از حد نمك و استفاده از جوش شيرين مي‌كند كه در اين حالت بعلت تخمير ناقص PH نامناسب اسيد فيتيك و اسيد اگزاليك باقيمانده ، اسيد فيتيك با تركيبات كمپلكس خود آهن غذاها را از سيكل تغذيه (هضم و جذب) خارج مي‌نمايد .

جبران كمبود اسيد آمينه ليزين از ديگر مواردي است كه فقط كارشناسان و دست‌اندركاران علوم تغذيه از آن آگاه هستند چنانچه اين اسيد آمينه از طريق حبوباتي چون آرد سويا و يا راههاي ديگر به آرد گندم اضافه گردد ، نان را بعنوان يك غذاي كاملتر مي‌توان در اختيار مصرف‌كنندگان ضعيفي گذاشت كه توان مصرف گوشت ، تخم مرغ و شير و لبنيات را ندارند .

بند 4 فروش و عرضه جنس فاسد و يا فروش و عرضه جنس كه موعد مصرف آن گذشته باشد

نكته قابل توجه در اين مبحث اين است توليد كننده دقيق و حساس بايستي كيفيت محصول توليدي خود را توسط مصرف كننده پايش نمايد ، بديهي است آبليمويي كه داراي تاريخ مصرف شش ماهه مي‌باشد خيلي بهتر دست مصرف كننده مي‌رسد تا نوعي كه تاريخ مصرفش بعد از يك سال مي‌باشد .

اگر مركز پخش ، امكانات عرضه كننده را در نظر نگيرد شيرهاي پاكتي و ساير مواد لبني به جاي داخل يخچال در كنار پياده‌رو نگهداري مي‌شوند .

اگر توليدكنندگان بيسكويت و روغن مايع حساسيت محصولات توليدي خود را در برابر رطوبت ، نور ، دماي محيط و وضعيت بسته‌بندي در نظر نگيرد چه بسا بيسكويت ماهها در انبارهاي مرطوب ، مجاور پودرهاي شوينده و ا صابونهاي عطري نگهداري شده و روغن مايع نيز پشت ويترين در معرض تابش نور خورشيد و يا مجاور فر قناديها قرار گيرد .

بنابراين مصرف كننده كه به نحوه نگهداري محصول توجه ندارد براي او فقط مارك و پروانه ساخت و تاريخ مصرف كالا ملاك مي‌باشد .

بند 5 بكار بردن رنگها و اسانس‌ها و ساير مواد اضافي غير مجاز در مواد خوردني ، آشاميدني ، بهداشتي و يا لوازم بازي كودكان و مصرف مواد نگهدارنده (معطر و رنگي و شكل دهنده) كه وارد چرخه غذايي شده‌اند نياز به نظارت فني و رعايت فرمول ساخت دارد.

لذا وجود اسانسها و رنگهاي خوراكي در فروشگاههاي مواد اوليه قنادي با داشتن پروانه ساخت مشكل بزرگي را در كنترل مواد غذايي در سطح توزيع ايجاد نموده است لذا پيشنهاد مي‌شود كه اين گونه محصولات همانند داروها تحت شرايط خاص با بسته‌بندي مناسب در مراكز ويژه عرضه گردد .

ماده 2قانون مواد خوردني ، آشاميدني ، آرايشي و بهداشتي : مجازات‌هاي تخلفات ماده يك

ماده 3 قانون مواد خوردني ، آشاميدني ، آرايشي و بهداشتي : هر كس مواد خوردني و آشاميدني و آرايشي و بهداشتي را متعاقبا بسازد و مصرف مذكور منجر به مرگ مصرف كننده شود مجازات او اعدام است .

ماده 4 قانون مواد خوردني ، آشاميدني ، آرايشي و بهداشتي : در هر مورد كه در مواد خوردني و آشاميدني و آرايشي و بهداشتي مواد سمي بحد غيرمجاز وجود داشته باشد دادگاه مرتكب را بر حسب مورد به حداكثر مجازاتهاي مذكور در ماده 2 محكوم خواهد نمود .

در اين ماده قانوني بايستي اشاره‌اي داشته باشيم به مصرف بي‌رويه و بدون كنترل سموم كشاورزي ، هورمون‌هاي رشد و آنتي بيوتيكهاي دامي و بتازگي وجود موادگندزدا و يا افزايش دهنده PH در شيرهاي فله فرآوري نشده .

در مورد سموم تماسي تا 15 روز ، سموم سيستميك 25 تا 30 روز بعد از سمپاشي باغدار حق برداشت محصول را ندارد . بر اساس تحقيقات خيارهاي گلخانه‌اي هر سه روز يكبار سمپاشي مي‌شوند ، مرغ‌داران براي مصارف خود و اطرافيان سالن پرورش جداگانه‌اي دارند بنابراين حالا كه وزارت كشاورزي و دامپزشكي الويت‌ها را به بالا بردن ميزان توليد داده‌اند . وزارت بهداشت و درمان بر اساس قانون (آيين نامه اجرايي بهداشت محيط) موظف ب اقدام جدي بوده و لازم است با توجه به داشتن قوي‌ترين كادر علمي و امكانات بالقوه در امر كنترل مواد غذاييي در اين راستا اقدام لازم بعمل آورده چرا كه بهداشت بر درمان مقدم است .

ماده 5 قانون مواد خوردني ، آشاميدني ، آرايشي و بهداشتي : رقابت مكارانه در مورد موضوع اين قانون از طرف هر كس ، مشمول بند الف ماده 224 قانون كيفر عمومي خواهد بود .

متاسفانه بعضي از رسانه‌هاي گروهي از قبيل نشريات و تلويزيون بدون آشنايي با قوانين مواد خوراكي و بدون استعلام از اداره نظارت بر مواد غذايي گاهي با تبليغات خود به اين گونه رقابت‌ها دامن مي‌زند و موجب گمراهي مصرف كننده مي‌گردد . بعنوان مثال تبليغات نوشمك يا انواع يخمك كه مي‌تواند با امر تبليغ در تغذيه كودكان جانشين بستني گردد ، يعني جايگزيني يك ماده رنگي با پوشش مزاحم (در محيط زيست) بجاي يك فرآورده غذايي بسيار ضروري براي بعضي از كودكان ، يا تبليغ وجود ويتامين E در يك روغن نباتي خاص و يا عدم وجود كلسترول در يك روغن نباتي ديگر ، در حاليكه ويتامين E بعنوان يك ماده آنتي‌اكسيدان به تمام روغنها اضافه مي‌شود و كلسترول نيز ويژه روغنهاي حيواني مي‌باشد در حاليكه اين تبليغ مي‌تواند عامه مردم را به شناخت ارگوسترون بنمايد كه در روغن‌هاي نباتي وجود داشته و بهنگام جذب با كلسترول رقابت دارد .

ماده 6 قانون مواد خوردني ، آشاميدني ، آرايشي و بهداشتي : هرگاه در نتيجه بي احتياطي يا بي‌مبالاتي و يا عدم مهارت تهيه‌كننده يا سازنده يا فروشنده يا عرضه‌كننده يا هر يك از عاملين آنها مواد خوردني و آشاميدني و آرايشي و بهداشتي بصورتي درآيد كه مصرف آن موجب بيماري ، يا آسيب گردد ، اشخاص مذكور برحسب مدت معالجه مجازات خواهند شد .

مواد 7 ، 8 ، 9 و 10 قانون مواد خوردني ، آشاميدني ، آرايشي و بهداشتي : مربوط به دريافت مجوز كارخانجات است كه تبصره 1 ماده 8 قانون به شرح ذيل قابل توضيح مي‌باشد .

تبصره يك ماده 8 : كارگاههايي كه فرآورده‌هاي خود را با علامت و بسته‌بندي مشخص به صورت بازرگاني عرضه مي‌كنند مشمول اين قانون خواهند بود .

از محصولات سرگردان قانون مي‌توان گز ، سوهان ، شوريجات ، ادويه‌جات ، حبوبات بخصوص خيارشور را نام بردكه عليرغم شمول قانون مواد خوراكي هنوز بصورت فله در كارگاههاي غيرمجاز تهيه و عرضه مي‌شوند و در ميان آنها موضوع خيارشور بزرگترين مشكل را در سطح توزيع بوجود آورده است ، زيرا از طرفي يك نياز تغذيه عمومي مي‌باشد از طرف ديگر دارندگان پروانه توليد ، ميل و رغبتي به توليد نداشته و از تهيه آن پرهيز مي‌كنند و بديهي است كه اين مشكل بايستي توسط اداره محترم نظارت بر مواد غذايي بطور جدي پيگيري شود و در صورت توفيق كادر بازرسان بهداشت محيط براي جلوگيري از توليد غير مجاز همكاري لازم را بعمل آورند .

ماده 11 قانون مواد خوردني ، آشاميدني ، آرايشي و بهداشتي : توليدكنندگان داخلي مكلفند مشخصات لازم را در مورد هر نوع فرآورده به خط فارسي خوانا روي بسته يا ظرف محتوي جنس قيد نمايند در مواردي كه فرمول يا مواد تركيبي طبق تقاضاي سازنده بايستي محفوظ بماند محصول را به وزارت بعداشت تسليم و شماره پروانه آن را روي بسته بندي ذكر نمايد .

بعضي از توليدكنندگان غير مسئول تاريخ مصرف و يا آدرس كارخانه را در روي بسته‌بندي بگونه‌اي درج مي‌كنند كه خوانا نباشد ، پس بازرسان بهداشت بهتر است به اين‌گونه محصولات بيشتر توجه نمايند زيرا كه اين موضوع اولا عدم احساس مسئوليت مديريت ضعيف توليدكننده را مي‌رساند و يا اينكه اصلا محصول تقلبي بوده و يا دچار مشكل خاصي است .

درج مشخصات بصورت خوانا به نفع توليد‌كننده ، مصرف‌كننده و عرضه‌كننده است زيرا تاريخ مصرف آن دائم رويت مي‌شود و اگر هم در شرايطي بصورت تاريخ گذشته به مصرف برسد مصرف كننده چنانچه به تاريخ انثضاي آن پي ببرد توليد كننده را مقصر ندانسته و به كيفيت محصول بدبين نمي‌شود . در اين ميان فقط محتكر احتمالي زيان مي‌بيند زيرا محصول تاريخ گذشته شفاف را نمي‌توان عرضه و يا توزيع نمود .

ادامه نوشته

افزودنیهای غذایی

    افزودنیهای غذایی

 

افزودنیهای غذایی به ماده یا مخلوطی از مواد اطلاق می شود که بخشی از مواد غذایی اصلی نبوده و در نتیجه عملیات تولید یا کمک به انجام فرایند و یا طی مدت نگهداری و یا از طریق بسته بندی وارد مواد غذایی می شود. افزودنیهای غذایی به دو دسته عمد و غیر عمد تقسیم می شوند.

 

مواد افزودنی غیر عمد به نوبه خود می توانند ناشی از انجام یک فرایند باشد به عنوان مثال هنگامی که از حلال هگزان برای استخراج روغن سویا استفاده می شود، مقداری از حلال پس از جداسازی در روغن می تواند باقی بماند،  لذا یک افزودنی ناشی از فرآیند محسوب می گردد. در عین حال مواد افزودنی غیر عمد می توانند شامل ترکیبات و موادی باشد که به طور اتفاقی وارد غذا شده است مانند باقیمانده حشره کشها، آفت کشها، علف کشها و یا می توان به باقیمانده انتی بیوتیک در شیر حیوانات اشره داشت.

 

در هنگام استفاده از ظروف سفالی لعاب دار، سرب موجود در لعاب در صورت اسیدی بودن ماده غذایی وارد آن می شود.

مواد غذایی عمدی که به منظور بهبود کیفیت در صنایع غذایی استفاده می شوند عبارتند از: طعم دهنده ها، شیرین کننده ها ، رنگها، عوامل ضد کلوخه شدن، مواد غلیظ کننده، امولسیون کننده ها، غنی کننده ها، مواد سفید کننده، مواد تنظیم کننده PH، نگهداری کننده ها، آنتی اکسیدان ها، شفاف کننده ها، مواد جذب کننده رطوبت، مواد ضد کف، گازهای دفع کننده، لعاب دهنده ها، مواد کمپلکس دهنده و ترکیبات پوک کننده.

 

از مواد افزودنی می بایست در حداقل ممکن استفاده نمود و در صورت امکان مورد استفاده نمود و در صورت امکان مورد استفاده قرار نگیرند.

استفاده از افزودنی ها در موارد زیر مجاز خواهد بود:

۱)     بالا بردن ارزش غذایی یا حفظ ارزش غذایی.

۲)     افزایش زمان ماندگاری با قابلیت نگهداری و در نتیجه کاهش ضایعات.

۳)     بهتر ساختن ظاهر محصول و بهبود کیفیت آن.

۴)     کمک به انجام فرآیند.

۵)     تولید غذاهای رژیمی.

۶)     آسانتر ساختن نحوه آماده سازی مواد غذایی

 

از مواد افزودنی در موارد زیر نمی توان استفاده نمود:

 

۱)     در صورت به خطر انداختن سلامتی انسان

۲)     کاهش ارزش غذایی

۳)     فریب دادن مصرف کننده

۴)     مخفی ساختن فرآیند های غیر مجاز

۵)     در صورتی که بتواند اثر مشابهی را با انجام فرآیند بدست آورد.

 

در ترکیباتی مانند نمک که رطوبت هوا را جذب می کنند، از مواد ضد کلوخه کننده، استفاده می شود.

مواد جذب کننده رطوبت، بافت نرمی را محصولاتی مانند انواع کیک و شکلات ایجاد می کند. امولسیون کننده ها در محصولاتی مانند نان یا کیک باعث به تاخیر افتادن بیاتی در آنها می شوند و یا در آدامس با جذب رطوبت به نرم شدن آن کمک می کند و یا در شکلات از چسبندگی آن می کاهد. از امولسیون کننده های طبیعی لیستن می باشد که در شیر، زرده در تخم مرغ، کره و روغن سویا یافت می شود.

 

در روغنها و چربی ها، برای جلوگیری از اکسید شدن چربیها می توان از مواد ضد کف و یا آتشی اکسیدان استفاده نمود و یا در بسته بندی شیر خشک که احتمال اکسید شدن چربیها  و برخی از ویتامین ها وجود دارد، پس از خروج هوا، از گازهای دفع کننده ای که فاقد میل ترکیبی هستند مانند ازت استفاده می شود. انواع ویتامین، اسید های آمینه و ریزمغذی های دیگر مانند آهن و کلسیم، جزء غنی کننده ها تلقی می شوند و پس از فرآیند محصول که ممکن است مقدار آن کاهش یافته و یا از بین رفتن باشند، به آنها مجددا اضافه می گردد.

 

 به منظور جلوگیری از فعالیت میکروار گانیسم ها و همچنین دادن طعم خاص به فرآورده های گوشتی مانند سوسیس و کالباس از نیتریت و نیترات به عنوان نگه دارنده استفاده می کنند. در کنسرو لوبیا به منظور افزایش غلظت و دوام از ترکیباتی مانند نشاسته استفاده می کنند که باعث افزایش قوام در کنسرو می گردد.

 

      

 

طعم دهنده ها در مواد غذایی:

 

طعم (Flavour)، مجموعه خصوصیاتی است که عمدتا در دهان به وسیله دو حس بویایی و چشایی احساس می شود، به مغز انتقال می یابد و به وسیله مغز تفسیر می گردد. بنابر این ارکان طعم را دو حس بویایی و چشایی تشکیل می دهند. طعم از خصوصیات حسی مواد غذایی محسوب می شود و به موازات دیگر خصوصیات حسی یعنی، رنگ، بافت، درجه حرارت، شکل و اندازه، در میزان پذیرش محصول یا فرآورده بسیار موثر می باشد، زیرا هر چقدر که یک ماده غذایی از نقطه نظر ارزش غذایی در سطح بالایی قرار داده شود و بسیار مغذی باشد، تنها در صورت داشتن طعم مطلوب مورد پذیرش مصرف کننده قرار می گیرد.

 

در سالهای گذشته به غلط از واژه اسانس به جای طعم دهنده استفاده شده است و این واژه کمابیش مورد استفاده قرار می گیرد. مانند اسانسهای اتری، اسانسهای روغنی و اسانس های الکلی به موازات اسانس در صنعت غذا از اولئورزین ها در حقیقت ترکیباتی هستند که از ادویه جات استخراج می گردند و تفاوت آنها با اسانس ها در داشتن ترکیبات یا مواد یرفرار است.

 

امروزه از واژه طعم دهنده Flavourings به جای اسانس استفاده می شود که به سه دسته، طعم دهنده های طبیعی، طعم دهنده های مشابه طبیعی و طعم دهنده های مصنوعی یا تقلیدی تقسیم می شوند.

اصولا طعم دهنده با سه هدف در صنعت غذا، دارو و مواد آرایشی و بهداشتی به مصرف می رسند:

۱)     بهبود طعم

۲)     پوشش و مخفی ساختن طعم های نا مطلوب

۳)     دادن و یا بخشیدن هویت به یک ماده غذایی مانند طعم پرتقالی در یک نوشابه پرتقالی رنگ در مواد غذایی

 

رنگ به موازات شکل، اندازه، طعم و مزه از خصوصیات حسی ماده غذایی محسوب می گردد و به عنوان یک راهنمای چشمی کیفیت، عمل می کند. از این رو در سیستم های غذایی رنگ با اهداف مختلفی مورد استفاده قرار می گیرد. گاهی با انجام یک فرآیند حرارتی،  رنگدانه هایی که در مواد غذایی وجود دارند، تجزیه و تخریب می شوند. گاهی اوقات در یک فصل، در محصولات برداشت شده، تغییراتی در رنگ مشاهده می شود که طبیعی می باشد مانند میوه جات و گوجه فرنگی برداشت شده در طی یک فصل که می تواند باعث متفاوت شدن رنگ فرآورده شود.

 

 در مواقعی رنگ به منظور افزایش جذابیت و به اشتها آوردن، به محصول اضافه می شود مانند افزایش رنگ به ژله های ژلاتینی که طبیعتا به رنگ هستند. گاهی اوقات رنگ به منظور دادن هویت به ماده غذایی اضافه می شود مانند رنگ پرتقالی در یک نوشابه پرتقالی و گاهی نیز رنگ وجود دارد، اما مقدار آن کمتر از انتظار مصرف کننده می باشد مانند سس گوجه فرنگی.

 

رنگهای که در مواد غذایی مورد استفاده قرار می گیرند می توانند منشا طبیعی داشته باشند یعنی از منابع طبیعی استخراج شود. در این رابطه می توان به زعفران و یا زرد چوبه اشاره داشت. از رنگهای طبیعی دیگر می توان کلروفیل، آنتوسیانین و تبالین را نام برد، این رنگها دارای منشاء گیاهی هستند، اما برخی از رنگدانه های طبیعی دارای منشا حیوانی یا معدنی هستند.

 

رنگهای حیوانی مانند رنگ قرمز کوشینیل، که از نوعی حشره استخراج می شود. این  حشره در مرحله تخم ریزی به شدت قرمز رنگ می گردد. از رنگهای طبیعی معدنی دی اکسید تیتانیوم می باشد که در پوشش سفید رنگ برخی از انواع آدامس مورد استفاده قرار می گیرد.

 

استفاده و یا استخراج رنگ از منابع طبیعی همیشه مقرون به صرفه نبوده و یا دسترسی به مواد اولیه وجود ندارد، بنابر این ساختمان رنگدانه های طبیعی مورد شناسایی قرار گرفته و مشابه ان در صنعت ساخته می شود. از این رنگها می توان بتاکاروتن را ذکر کرد که در سالهای اخیر در صنعت ماکارونی ایران مورد استفاده قرار می گیرد.

 

در کشور ما گندم مخصوص ماکارونی به نام Ourum به صورت انبوه تولید نمی شود، گندم های این گونه، سبب ایجاد آرد گندم های مورد استفاده در ایران دارای ارزش نانوایی می باشند، بنابر این ماکارونی تولیدی از رنگ مطبوع برخوردار نمی باشند، لذا از رنگ بتاکاروتن استفاده می شود.

 

گروه سوم از رنگها، رنگهای شیمیایی مصنوعی می باشند که این رنگها برخلاف رنگهای طبیعی و مشابه طبیعی جزء مواد افزودنی شمرده می شوند و نیاز به مجوز جهت استفاده کردن می باشند. رنگهای شیمیایی مصنوعی، معمولا در نوشابه های غیر الکلی، آبنبات، آدامس و پوشش برخی از انواع شکلات استفاده می شوند.

 

مطلبی هم در مورد شیرین کننده ها در مواد غذایی تهیه کرده ام که در صورت تمایل می توانید در ادامه ی وطالب ملاحضه کنید:

      

ادامه نوشته